Czy kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki można zrobić online?

Kurs pedagogiczny realizowany przez Internet dla wielu osób brzmi wygodnie, ale jednocześnie budzi naturalne wątpliwości. Najczęściej pojawia się jedno, bardzo konkretne pytanie: czy taki kurs jest w ogóle legalny i czy uzyskane po nim zaświadczenie rzeczywiście daje prawo do przyjmowania praktykantów.

To nie jest pytanie teoretyczne. Dla właściciela zakładu, pracodawcy albo mistrza w zawodzie chodzi o realne konsekwencje. Nikt nie chce znaleźć się w sytuacji, w której po kilku miesiącach okazuje się, że dokument nie jest uznawany przez szkołę, kuratorium albo podczas kontroli. Dlatego samo hasło „kurs online” to zdecydowanie za mało, by ocenić, czy dana forma szkolenia jest zgodna z przepisami.

W tym artykule wyjaśniamy krok po kroku, od czego faktycznie zależy legalność kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, co na ten temat mówią obowiązujące przepisy i na co trzeba zwrócić uwagę, zanim podejmie się decyzję o zapisie.

Co w praktyce decyduje o legalności kursu pedagogicznego?

Wbrew temu, co można czasem przeczytać w Internecie, o legalności kursu pedagogicznego nie decyduje sama forma jego realizacji. To, czy kurs odbywa się stacjonarnie, czy z wykorzystaniem platformy e-learningowej, nie jest kluczowe.

Decydujące znaczenie mają trzy elementy. Po pierwsze, kto prowadzi kurs. Po drugie, jaki program jest realizowany. Po trzecie, czy kurs został zatwierdzony przez właściwego kuratora oświaty.

Jeżeli którykolwiek z tych elementów nie jest spełniony, kurs może budzić wątpliwości, niezależnie od tego, czy odbywa się online, czy w sali wykładowej. Z kolei kurs prowadzony przez uprawnioną placówkę, według zatwierdzonego programu i za zgodą kuratora, jest traktowany jako w pełni legalna forma przygotowania pedagogicznego instruktora praktycznej nauki zawodu.

Dlatego zamiast pytać, czy kurs online jest legalny, warto postawić pytanie bardziej precyzyjne: czy dany kurs online spełnia wymagania określone w przepisach prawa oświatowego. W praktyce osoby chcące szkolić uczniów w zakładzie pracy najczęściej zdobywają wymagane przygotowanie poprzez kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu

Podstawa prawna kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu

Kwestia kursów pedagogicznych dla instruktorów praktycznej nauki zawodu została wprost uregulowana w przepisach. Kluczowym aktem prawnym jest Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.

Rozporządzenie to określa między innymi:

• kto może prowadzić praktyczną naukę zawodu,

• jakie kwalifikacje musi posiadać instruktor,

• jak wygląda ramowy program kursu pedagogicznego,

• jakie informacje muszą znaleźć się na zaświadczeniu wydawanym po ukończeniu kursu.

W przepisach nie znajdziemy zapisu, który zakazywałby realizowania kursu pedagogicznego z wykorzystaniem metod kształcenia na odległość. Rozporządzenie koncentruje się na zakresie programu oraz formalnym zatwierdzeniu kursu, a nie na samej formie jego prowadzenia.

Załącznik do rozporządzenia zawiera ramowy program kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Program ten obejmuje 48 godzin kształcenia i składa się z części dotyczącej pedagogiki, psychologii, metodyki oraz umiejętności dydaktycznych. To właśnie ten program musi zostać zrealizowany przez organizatora kursu, niezależnie od tego, czy zajęcia odbywają się stacjonarnie, czy online.

Czy kurs pedagogiczny online musi mieć zgodę Kuratora Oświaty?

Tak. I to jest jeden z najważniejszych punktów, który często bywa pomijany lub nieprecyzyjnie tłumaczony.

Kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu musi być zatwierdzony przez właściwego kuratora oświaty. Bez tej zgody kurs nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu, a wydane po nim zaświadczenie może nie mieć mocy prawnej.

Zgoda kuratora nie dotyczy wyłącznie programu nauczania. Obejmuje również organizatora kursu jako placówkę prowadzącą kształcenie ustawiczne. Kurator ocenia, czy podmiot spełnia wymagania formalne, organizacyjne i programowe do prowadzenia takiego kursu.

W przypadku Centrum Kształcenia Prymus kurs pedagogiczny jest prowadzony na podstawie zgody Łódzkiego Kuratora Oświaty, wydanej pod numerem ŁKO.DSI.5536.113.26.2019.HB. Oznacza to, że zarówno program kursu, jak i sposób jego realizacji zostały zaakceptowane przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny.

To właśnie posiadanie aktualnej zgody kuratora jest jednym z kluczowych argumentów potwierdzających legalność kursu pedagogicznego, również wtedy, gdy jest on realizowany w formule online.

Jakie zaświadczenie otrzymuje uczestnik kursu pedagogicznego?

Jednym z najczęstszych źródeł niepewności jest samo zaświadczenie wydawane po ukończeniu kursu pedagogicznego. Wiele osób zastanawia się, czy dokument uzyskany po kursie online różni się czymkolwiek od tego, który otrzymuje się po szkoleniu stacjonarnym, oraz czy jest on honorowany w całym kraju.

Tutaj sytuacja jest jednoznaczna. Przepisy dokładnie określają, jakie informacje musi zawierać zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. Nie ma tu dowolności ani miejsca na interpretację organizatora.

Na zaświadczeniu powinny znaleźć się w szczególności:

• imię i nazwisko uczestnika kursu oraz data i miejsce urodzenia,

• numer PESEL (albo numer dokumentu tożsamości, jeżeli osoba nie ma numeru PESEL),

• nazwa kursu,

• wymiar godzin kształcenia,

• nazwa i adres podmiotu prowadzącego kurs,

• termin, w jakim odbył się kurs,

• data wydania zaświadczenia,

• informacja o zatwierdzeniu kursu przez kuratora oświaty wraz z numerem zatwierdzenia.

W praktyce oznacza to, że jeżeli kurs jest zatwierdzony przez kuratora, a zaświadczenie zawiera wymagane elementy, nie ma znaczenia, czy uczestnik realizował część teoretyczną online czy stacjonarnie. Liczy się to, że kurs spełnia warunki określone w przepisach i został przeprowadzony przez uprawnioną placówkę.

Warto też zwrócić uwagę na jedną istotną rzecz: zaświadczenie nie jest dokumentem umownym ani prywatnym. Jest wydawane na podstawie dokumentacji kursu i musi zawierać informację o zatwierdzeniu przez kuratora. To właśnie ten element zazwyczaj przesądza o tym, czy dokument jest traktowany jako formalne przygotowanie pedagogiczne instruktora praktycznej nauki zawodu.

Kiedy kurs pedagogiczny online nie wystarczy?

To ważne, bo wiele osób zakłada, że sam kurs załatwia sprawę. A w praktyce kurs jest tylko jednym z elementów. Żeby legalnie pełnić funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu, trzeba spełnić także wymagania dotyczące wykształcenia i stażu w zawodzie.

Rozporządzenie opisuje to wprost: instruktor praktycznej nauki zawodu musi mieć przygotowanie pedagogiczne (na przykład ukończony kurs pedagogiczny zatwierdzony przez kuratora), ale jednocześnie musi posiadać kwalifikacje zawodowe do nauczania konkretnego zawodu albo zawodu pokrewnego oraz odpowiedni staż pracy.

Co to oznacza w praktyce?

• Jeżeli ktoś nie ma wymaganego tytułu zawodowego lub wykształcenia w zawodzie, którego ma uczyć, kurs pedagogiczny sam w sobie nie „uzupełni” tych braków.
• Jeżeli ktoś nie ma wymaganego stażu pracy w zawodzie, kurs pedagogiczny nie zastąpi doświadczenia.
• Jeżeli ktoś chce prowadzić praktyczną naukę zawodu w obszarze, w którym nie ma formalnych kwalifikacji, może mieć problem już na etapie uzgadniania współpracy ze szkołą.

Warto to sprawdzić przed zapisem, bo później pojawiają się niepotrzebne nerwy. Najczęstszy scenariusz wygląda tak: ktoś kończy kurs, a dopiero potem dowiaduje się, że brakuje mu stażu w zawodzie albo dokumentu potwierdzającego kwalifikacje. Tego da się uniknąć, jeśli na starcie podejdzie się do tematu uczciwie i po prostu zweryfikuje wymagania.

Najlepiej przyjąć prostą zasadę: kurs pedagogiczny jest potwierdzeniem przygotowania do pracy z uczniem, ale nie jest „przepustką” do każdego zawodu. Żeby szkolić w danej branży, trzeba mieć do tego podstawę w kwalifikacjach i doświadczeniu.

Krótka checklista przed zapisem

Jeśli chcesz podejść do tematu rozsądnie, sprawdź trzy rzeczy:

• Czy masz kwalifikacje zawodowe w zawodzie, którego chcesz uczyć (albo w zawodzie pokrewnym)?
• Czy masz wymagany staż pracy w tym zawodzie?
• Czy wybierasz kurs zatwierdzony przez kuratora oświaty (z numerem zatwierdzenia na zaświadczeniu)?

Jeżeli na któreś z tych pytań odpowiedź brzmi „nie wiem”, to lepiej ustalić to przed zapisem. To oszczędza czas i eliminuje ryzyko, że kurs będzie formalnie ukończony, ale nie przełoży się na możliwość przyjmowania praktykantów.

Instruktor praktycznej nauki zawodu a nauczyciel w szkole. To dwie różne role

To jest częste nieporozumienie i warto je wyprostować od razu. Kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu nie jest kursem przygotowującym do pracy nauczyciela w szkole. Nie daje uprawnień nauczycielskich w rozumieniu zatrudnienia na stanowisku nauczyciela przedmiotów ogólnych czy zawodowych w placówce.

Ten kurs dotyczy roli instruktora, czyli osoby, która prowadzi praktyczną naukę zawodu u pracodawcy. W praktyce chodzi o nauczanie na stanowisku pracy, w realnych warunkach wykonywania zawodu, w ramach współpracy ze szkołą.

Dlatego jeśli ktoś szuka kwalifikacji typowo nauczycielskich, to jest inna ścieżka i inne przepisy. Natomiast jeśli ktoś prowadzi zakład, pracuje w zawodzie, ma kwalifikacje i chce legalnie szkolić uczniów lub młodocianych w ramach praktycznej nauki zawodu, to właśnie w tym miejscu pojawia się kurs pedagogiczny dla instruktorów.

Co z formą online. Co warto sprawdzić, żeby mieć spokój

Jeżeli zależy Ci na tym, żeby mieć temat zamknięty i nie tłumaczyć się później w firmie albo w rozmowie ze szkołą, skup się na faktach, które da się zweryfikować w kilka minut.

• Czy organizator jest placówką prowadzącą kształcenie ustawiczne i działa w ramach systemu oświaty?
• Czy kurs ma zatwierdzenie kuratora oświaty i podaje numer tej decyzji?
• Czy zaświadczenie po kursie zawiera informację o zatwierdzeniu przez kuratora i numer zatwierdzenia?
• Czy program kursu odpowiada ramowemu programowi określonemu w przepisach (w tym wymiarowi 48 godzin)?

Jeżeli te warunki są spełnione, wtedy kwestia „online” zwykle przestaje być problemem. Pojawiające się wątpliwości najczęściej biorą się z rynku, gdzie pod hasłem kursu pedagogicznego funkcjonują szkolenia, które nie są zatwierdzone przez kuratora albo nie są prowadzone przez uprawniony podmiot. I to one psują opinię wszystkim.

FAQ. Najczęstsze pytania o legalność kursu pedagogicznego online

Czy zaświadczenie po kursie online jest honorowane w całej Polsce?

Tak, o ile kurs jest prowadzony przez uprawnioną placówkę, realizowany według programu zgodnego z przepisami i zatwierdzony przez kuratora oświaty. Wtedy zaświadczenie potwierdza przygotowanie pedagogiczne instruktora praktycznej nauki zawodu i jest akceptowane niezależnie od województwa.

Czy szkoła albo pracodawca może zakwestionować kurs online?

W praktyce rzadko kwestionuje się samą formę online. Najczęściej problemem są braki formalne: brak zatwierdzenia kuratora, nieprawidłowy program albo dokument bez wymaganych informacji. Jeżeli kurs ma zatwierdzenie kuratora i zaświadczenie zawiera wymagane elementy, to zwykle zamyka temat.

Czy muszę odnawiać zaświadczenie po kilku latach?

Przepisy nie wprowadzają obowiązku odnawiania zaświadczenia z kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu. W praktyce jest to dokument bezterminowy. Jeśli w przyszłości zmienią się wymagania, zmiany dotyczą warunków pełnienia funkcji instruktora, a nie samego faktu ukończenia kursu.

Czy sam kurs pedagogiczny daje prawo do przyjmowania praktykantów?

Kurs jest jednym z warunków. Oprócz przygotowania pedagogicznego trzeba spełniać wymagania dotyczące kwalifikacji zawodowych i stażu pracy w zawodzie, w którym ma się prowadzić praktyczną naukę zawodu. Dlatego przed zapisem warto sprawdzić, czy masz komplet podstaw formalnych.

Czy kurs pedagogiczny online daje uprawnienia nauczycielskie?

Nie. Ten kurs dotyczy roli instruktora praktycznej nauki zawodu u pracodawcy. To nie jest ścieżka uzyskiwania kwalifikacji do pracy na stanowisku nauczyciela w szkole. Kurs przygotowuje do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, a nie do nauczania jako nauczyciel szkolny.

Na co zwrócić uwagę, żeby szybko ocenić, czy kurs jest legalny?

Najprościej sprawdzić trzy rzeczy: czy organizator jest uprawnioną placówką, czy kurs ma zatwierdzenie kuratora oświaty (z numerem) oraz czy zaświadczenie po kursie zawiera informację o zatwierdzeniu przez kuratora i numer decyzji. Jeśli te elementy są spełnione, wątpliwości formalne zwykle znikają.

Podsumowanie

Legalność kursu pedagogicznego online dla instruktorów praktycznej nauki zawodu nie sprowadza się do pytania, czy zajęcia są przez Internet. W praktyce decyduje to, czy kurs prowadzi uprawniona placówka, czy realizowany jest program zgodny z przepisami oraz czy kurs został zatwierdzony przez kuratora oświaty.

Jeżeli kurs ma zatwierdzenie kuratora i po ukończeniu otrzymujesz zaświadczenie zawierające wymagane informacje, jest to formalnie taka sama podstawa przygotowania pedagogicznego jak w przypadku kursu stacjonarnego. Jednocześnie warto pamiętać, że sam kurs nie zastąpi kwalifikacji zawodowych i stażu pracy wymaganych do pełnienia funkcji instruktora. Dlatego przed zapisem najlepiej upewnić się, że spełniasz wymagania wstępne.